Mavi Kelebekler ”Bosna Hersek”

Masum insanların acımasızca katledildiği hadiseye, mavi kelebeğin masum katkısının bir öyküsüdür. Bosna Hersek ‘te ki toplu mezarlara mavi kelebeğin izi sürülerek ulaşılmıştır.

Bosna Hersek’te Yaşananlar

Sırplar Bosna Hersek’te Türk İslam varlığını yok etmek ve Büyük Sırbistan’ ı kurma emelleriyle Bosna Hersek’i İşgal etmiştir. 1992-1995 yılları arasında yaşanan Bosna Savaşı’ nda birçok Müslüman Boşnak, Sırplar tarafından katledilmiştir. BM’nin güvenli bölge olarak ilân ettiği Srebrenitsa’ da 11 Temmuz 1995 tarihinde, II.Dünya Savaşı’ndan sonra Avrupa’da yaşanan en büyük soykırım olarak nitelendirilen Srebrenitsa Katliamı yaşanmıştır. Bölgede 8.000’den fazla Müslüman işkencelerle katledilmiştir. Srebrenitsa Katliamıyla ilgili yazıma buradan ulaşabilirsiniz.

Bosna Hersek ’te Toplu Mezarlar

Sırplar katlettikleri Boşnakları toplu mezarlara gömdüler. Yaptıkları vahşeti gizlemek için birinci mezarlardan cenazeleri çıkararak savaşın olduğu cephelere yakın yerlere(savaşta öldüler gibi görünsün diye)ikinci ve üçüncü mezarlara taşıdılar. Cenazeler taşınırken parçalanmış ve aynı bedene ait olan parçalar farklı mezarlara dağılmıştır.Bu durum parçaları birleştirmeyi ve cenazelerin kimlik tespitini yapmayı zorlaştırmıştır. Bosna Hersek Kayıp Kişiler Komsiyonu Boşnak Temsilcisi Amor Maşoviç,2015 yılında yaptığı açıklamada Temmuz 1995’te Srebrenitsa’da kaybolan 8.372 kişiden 6.599 kişinin naaşına 514 farklı yerdeki mezardan ulaşıldığını belirtmiştir.

Bosna Hersek’ te bulunan bir toplu mezar

Bosna Savaşı sırasında kaybolan Boşnakları bulmak için1996 yılında Uluslararası Kayıp Kişiler Komisyonu (ICMP) kurulmuştur. 2005 yılında ise Bosna Hersek Bakanlar Konseyi tarafından ICMP bünyesinde Bosna Hersek Kayıp Kişiler Komisyonu kurulmuştur. Toplu mezarların bulunduğu bölgelerden bazıları; Srebrenitsa, Bratunats, Zvornih, Vlasenitsa, Şekoviçi, Kalesiya, Rogatitsa, Vişegrad, Kladany, Miliçi, Osmatsi’ dir.

Mavi Kelebekler

Sırplar, toplu mezarların üzerini düz bir zemin haline getirdikten sonra bölgenin iklimine uygun bitkilerle üzerlerini örttüler. Uydu üzerinden toplu mezarların bulunmaması için mezarların içine metal parçalar yerleştirdiler. Cenazelerin toprağı beslemesiyle toplu mezarların üzerinde artemis çiçekleri çıkmaya başladı. Artemis çiçeği ile beslenen mavi kelebekler bölgede çoğaldı. Mavi kelebekler izlenerek 300 mezar bulundu. Bosna Hersek’ te bugüne kadar 550’ den fazla toplu mezar tespit edilmiştir.

Bosna Savaşı’nda hayatını kaybeden Boşnaklar

Bosna Hersek gerçek mânâda kanayan yaradır. Savaşın üzerinden 27 yıl geçmesine rağmen hala binlerce insan kayıp, cenazelerine ulaşılamıyor. Kazılarda kimliği tespit edilen cenazeler defnedildikten sonra başka bir mezarda aynı bedene ait kemik parçaları bulunuyor ve mezar tekrar açılıp sonradan bulunan parçalar yerine konuluyor. Bu olaylar neticesinde şehit yakınlarının acıları yineleniyor. Bazı aileler de önceden bir yerlerden çıkıp gelecek diye bekledikleri yakınlarının artık cenazelerini bulmaya bile razı. Başında dua edebilecekleri bir mezar arıyorlar.

Bu yıl 50 cenazenin daha kimlik tespiti yapıldı ve Potoçari Anıt Mezarlığı’ na defnedildi.

Elbette ki ateş düştüğü yeri yakar. Boşnak kardeşlerimizin acıları tarifsiz. Bizimki karınca misâli ateşe su taşımak. Unutmamak unutturmamak…

Kaynak
ALP İlker,Srebrenitsa Soykırımı (Temmuz 1995),Avrasya Etütleri

  • Yorumunu ekle