Konya Kapı Cami

Kapı Cami Konya’da 17. yy. Osmanlı mimari eserlerinden biridir ve tarihi Bedesten içinde yer almaktadır.

Kapı Cami Tarihi

Asıl adı İhyaiyye Cami ’dir. Konya kalesinin kapılarından At Pazarı kapısı yakınına yapıldığı için “Kapı Cami” olarak adlandırılmıştır.

Kapı Camii günümüze gelene kadar 3 kez inşa edilmiştir. Cami ilk olarak 1658 yılında Mevlana Dergâhı Postnişinlerinden Pir Hüseyin Çelebi tarafından inşa edilmiştir.(Hazreti Mevlana’nın torunudur.)

Camii bir süre sonra yıkılmış ve  Konya Müftüsü Esenlerlizâde Seyit Abdurrahman tarafından 1811’de tekrar yaptırılmıştır.

Konya Kapı Camii

1867 yılında çarşıda çıkan yangında Kapı Cami de yanmıştır. Cami , Mevlana Dergâhı Şeyhi Mahmut Sadrettin ve Konya halkı tarafından 1868 tarihinde yeniden inşa edilmiştir.

Kapı Cami Mimarisi

Cami ’nin yapımında kesme taş ve devşirme malzemeler kullanılmıştır.Selçuklu kale duvarlarından sökülen taşlar ve Bizans eserleri kalıntıları caminin inşasında kullanılmıştır.

Kapı Camii ; harim, son cemaat yeri, mahfil, tek şerefeli minare, abdest muslukları ,şadırvan ve dükkanlardan oluşmaktadır.

Harim bölümü kesme taştan yapılmış ve 16 sütun üzeri 9 adet kubbe ile örtülmüştür. Kubbeler kalem işi ile süslenmiştir. Caminin üzeri kurşundan yapılmış çatı ile kapatıldığından kubbeler dışardan görünmez. Harimde Kuzey, doğu ve batı yönünü U şeklinde dolanan mahfil katı bulunmaktadır. Cami altta 28, üstte 30 pencere ile aydınlatılmıştır.

Kapı Cami Harim Kısmı

Taştan yapılan mihrab, çinilerle süslenmiş ve üzerine Ayete’l-Kürsî yazılmıştır. Ahşaptan yapılmış bir minberi vardır.

Kapı Cami ‘nin kuzey ,doğu ve batıda olmak üzere 3 kapısı bulunmaktadır. Asıl giriş kapısı olan kuzey kapısı üzerinde Şair Zehri’nin şiiri ve yarım daire şeklinde Ashab-ı Kehf’in isimleri yazılıdır.

Kapı Camii giriş kapısı (kuzey kapısı)

Maşallah
Himmet rıza yap tecdidi mücerret hasd idip Mevlâ
Kaza-ı nariyla kılmış idi bu mabedi imha
Mesali-i cemil cümle ile beda olup, işte billetif hazretullah hatem buldu behişti asa
Tavaf edip serü-şan söyledi tarihini Zehri Sipas ve hamd hadi salat etti eyleyip ifa
Hurur Hattat Fahri
H.1285 (M.1678)
Şiirin üzerinde yarım daire şeklinde sağdan başlayarak sırasıyla ; Yemliha, Makselina,Mislina, Mernuş, Debernuş, Şazenus, Kefeştatayyuş ve köpekleri Kıtmir ‘in ismi yazılıdır.

Kapı Cami batı kısmı

Son cemaat yeri, 10 mermer sütun sivri kemerlerle birbirine bağlanmış ve üstü örtülmüştür.Tavan kısmında yine kalem işi süslemeler görülür. Son cemaat yeri altında sekiz adet vakıf dükkanı bulunmaktadır.
Kapı Cami ‘nin kuzeydoğu kısmında yer alan minare taş ve tuğladan yapılmış ve çinilerle süslenmiştir. Minarenin yanında abdest muslukları yer almaktadır. 1812’de caminin batı kısmına şadırvan eklenmiştir.

Kapı Camii Geleneği

Camiide hatimle teravih namazı kıldırılır ve üç vakit mukabele okunur.Sahur , öğlen ve ikindi vakitlerinde 10’ar hafız tarafından Kuran-ı Kerîm hatmedilir.Kurulduğu tarihten günümüze kadar böyle devam etmiş ve gelenek halini almıştır.

Kaynakça
Konyalı İbrahim Hakkı, Konya Tarihi
Küçükdağ Yusuf, Erdemir Yaşar, Şahin Bekir, Karatay Tarih-Kültür-Sanat,1.cilt

  • Yorumunu ekle